Họ Y
Còn được ghi là: Y
Tổng quan
"Y" KHÔNG phải họ độc lập của người Ê Đê mà là tiền tố giới tính nam đặt trước tên riêng. Họ thực (Niê, Mlô, Hđơk, Byă, Êban...) đứng ở vị trí cuối cùng. Cấu trúc đầy đủ: Y + tên + họ (vd: Y Vinh Mlô, Y Bhiu Niê, Y Ngông Niê Kdăm). Đây KHÔNG phải họ — chỉ là quy tắc đặt tên giới tính trong hệ thống tên Ê Đê. Phụ nữ Ê Đê dùng tiền tố "H'" — xem file h-prefix.md. Hệ thống tên Ê Đê Nam: Y + tên + họ (Y Vinh Mlô, Y Ngông Niê Kdăm) Nữ: H' + tên + họ (H'Hen Niê, H'Yur Mlô) Họ thực luôn đứng ở vị trí cuối cùng trong tên đầy đủ. Người Ê Đê theo chế độ mẫu hệ — con cái mang họ mẹ. Trong xã hội mẫu hệ, nam giới khi cưới sẽ về ở nhà vợ. Lưu ý về tên ghép họ Một số trường hợp họ Ê Đê có dạng ghép: Niê Kdăm (Niê là họ lớn, Kdăm là nhánh phụ). Vd: Y Ngông Niê Kdăm — họ thực là Niê Kdăm (nhánh Kdăm trong họ Niê).
Địa bàn và nguồn tư liệu
Đắk Lắk: Buôn Ma Thuột, Ea H'leo, Krông Pắc, Cư M'gar — vùng cư trú chính của người Ê Đê. Đắk Nông: Một số chi nhỏ. Phú Yên, Khánh Hòa: Vùng giáp Tây Nguyên.
Nhân vật cùng họ trong sử liệu
Y Ngông Niê Kdăm (1934–2007) — nhạc sĩ Ê Đê, tác giả bài hát "Bác Hồ, người cho em tất cả"; nguyên Bộ trưởng Bộ Văn hóa, đại biểu Quốc hội. Họ thực: Niê Kdăm. Y Moan Ênuôl (1957–2009) — ca sĩ nổi tiếng, giọng ca đặc trưng Tây Nguyên, người Ê Đê. Họ thực: Ênuôl.
Nguồn tham khảo
Người cùng họ không mặc nhiên cùng chi hoặc chung thủy tổ. Số liệu và nhận định là đầu mối tham khảo; quan hệ huyết thống cần được kiểm bằng gia phả, hộ tịch, văn bia hoặc tư liệu gốc.
/dong-ho/ho-y-prefix-viet-nam