Họ Đàm
譚Còn được ghi là: Dam
Tổng quan
Họ Đàm (譚) là dòng họ phổ biến thứ 35 ở Việt Nam (0.27% dân số). Gốc Hán di cư từ thời Bắc thuộc — nguồn gốc nước Đàm thời Xuân Thu (Sơn Đông, Trung Quốc). Ở Việt Nam phân bố mạnh ở Bắc Bộ, đặc biệt Bắc Giang. Có một số chi Tày-Nùng ở Cao Bằng, Lạng Sơn.
Nguồn gốc và lịch sử
Gốc Hán: Họ 譚 gốc nước Đàm (国 谭) thời Xuân Thu, sau khi nước Đàm bị diệt năm 684 TCN, hậu duệ lấy quốc danh làm họ. Việt Nam: Cuối đời Lý có Đàm Dĩ Mông (?–1225) — Thái phó, phụ chính đại thần. Đời Hậu Lê có Đàm Văn Lễ (1452–1505) — Tiến sĩ, Thượng thư, tham gia biên soạn *Đại Việt sử ký toàn thư*. Đàm Thận Huy (1463–1526) — Tiến sĩ, Thượng thư Bộ Lễ, bậc trung liệt.
Địa bàn và nguồn tư liệu
Đồng bằng sông Hồng: Hải Dương, Bắc Ninh (đặc biệt Yên Phong), Hưng Yên, Hà Nội. Trung du Bắc Bộ: Bắc Giang (đặc biệt — chi Đàm Yên Phong/Yên Thế nổi tiếng), Phú Thọ, Vĩnh Phúc. Đông Bắc (chi Tày): Cao Bằng, Lạng Sơn — một số chi Tày dùng họ Đàm. Bắc Trung Bộ: Thanh Hóa, Nghệ An.
Nhân vật cùng họ trong sử liệu
Đàm Dĩ Mông (?–1225) — Thái phó triều Lý, phụ chính đại thần cuối thời Lý Huệ Tông. Người có ảnh hưởng lớn trong giai đoạn chuyển giao quyền lực Lý-Trần. Đàm Văn Lễ (1452–1505) — Tiến sĩ, Thượng thư, đại thần Lê Thánh Tông; tham gia biên soạn *Đại Việt sử ký toàn thư*. Đàm Thận Huy (1463–1526) — Tiến sĩ khoa Giáp Thìn 1484, Thượng thư Bộ Lễ, đại thần thờ ba đời vua Lê. Quê Ông Mặc (nay Từ Sơn, Bắc Ninh). Khi nhà Mạc cướp ngôi, ông tuẫn tiết để tỏ lòng trung — sử ghi bậc "trung liệt". Đàm Quang Trung (1921–1995) — Trung tướng, Phó Chủ tịch Hội đồng Nhà nước. Đàm Văn Ngụy (1928–) — Thiếu tướng, Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, người đầu tiên cắm cờ trên hầm Đờ-cát Điện Biên Phủ (1954). Đàm Vĩnh Hưng (1971–) — ca sĩ.
Nguồn tham khảo
Người cùng họ không mặc nhiên cùng chi hoặc chung thủy tổ. Số liệu và nhận định là đầu mối tham khảo; quan hệ huyết thống cần được kiểm bằng gia phả, hộ tịch, văn bia hoặc tư liệu gốc.
/dong-ho/ho-dam-viet-nam