Họ Lại
賴Còn được ghi là: Lai
Tổng quan
Họ Lại (賴) là dòng họ phổ biến thứ 38 ở Việt Nam (0.20% dân số). Gốc Hán di cư từ thời Bắc thuộc — họ 賴 ở Trung Quốc gốc nước Lại thời Xuân Thu (vùng Hà Nam ngày nay). Phân bố mạnh ở đồng bằng Bắc Bộ, đặc biệt Hải Dương, Hưng Yên, Hà Nội. Ở Trung Quốc, họ Lại nằm trong "Bách gia tính" và có truyền thống nho học lâu đời.
Nguồn gốc và lịch sử
Gốc Hán: Họ 賴 gốc nước Lại (賴國) thời Xuân Thu, lập quốc khoảng thế kỷ XI TCN, bị nước Sở thôn tính năm 538 TCN. Hậu duệ phân tán giữ quốc danh làm họ, tập trung ở Giang Tây, Phúc Kiến, Quảng Đông. Việt Nam: Có ở Đại Việt từ thời Bắc thuộc. Đời Lê có Lại Thế Khanh — đại thần, tham gia bình Mạc. Hậu Lê – Nguyễn: Có chi nho học ở Hải Dương (Bình Giang) với nhiều Cử nhân, Tú tài thời khoa cử. Cận đại: Phổ biến trong giới truyền thông — Lại Văn Sâm (MC nổi tiếng VTV).
Địa bàn và nguồn tư liệu
Đồng bằng sông Hồng: Hải Dương (đặc biệt Bình Giang, Cẩm Giàng), Hưng Yên (Khoái Châu), Hà Nội, Bắc Ninh, Thái Bình. Bắc Trung Bộ: Thanh Hóa, Nghệ An. Trung & Nam Bộ: Phổ biến do Nam tiến.
Nhân vật cùng họ trong sử liệu
Lại Thế Khanh (đời Lê) — đại thần, có công trong chiến dịch bình Mạc. Lại Văn Sâm (1957–) — MC, nhà báo, nguyên Trưởng ban Thể thao – Giải trí VTV; một trong những MC nổi tiếng nhất truyền hình Việt Nam. Lại Nguyên Ân (1945–) — nhà nghiên cứu văn học, phê bình văn học, tác giả nhiều công trình biên khảo về văn học Việt Nam hiện đại. Lại Văn Tiền — nhà văn.
Nguồn tham khảo
Người cùng họ không mặc nhiên cùng chi hoặc chung thủy tổ. Số liệu và nhận định là đầu mối tham khảo; quan hệ huyết thống cần được kiểm bằng gia phả, hộ tịch, văn bia hoặc tư liệu gốc.
/dong-ho/ho-lai-viet-nam