Họ Bạch
白Còn được ghi là: Bach
Tổng quan
Họ Bạch (白) là dòng họ phổ biến thứ 53 ở Việt Nam (0.08% dân số). Gốc Hán — họ 白 ở Trung Quốc rất nổi tiếng với Bạch Cư Dị (772–846) — đại thi hào nhà Đường (tác giả *Tỳ bà hành*, *Trường hận ca*). Ở Việt Nam, biểu tượng lớn nhất là Bạch Thái Bưởi — "vua tàu thủy" Việt Nam đầu thế kỷ XX, biểu tượng doanh nhân yêu nước.
Nguồn gốc và lịch sử
Gốc Hán: Họ 白 gốc thời Xuân Thu, hậu duệ Bạch Công Thắng (cháu Sở Bình Vương). Hoặc theo nguồn khác là hậu duệ Cơ Phát. Việt Nam: Có từ thời Bắc thuộc, không quá phổ biến. Bạch Thái Bưởi (1874–1932): Mồ côi cha sớm, được một gia đình họ Bạch nhận nuôi ở Hà Đông. Khởi nghiệp từ làm thư ký, buôn gỗ, rồi chuyển sang kinh doanh vận tải đường sông. Sở hữu hơn 30 tàu, cạnh tranh thắng các hãng tàu Pháp và Hoa. Nổi tiếng với khẩu hiệu "Người ta đi tàu ta", khích lệ tinh thần dân tộc. Được xem là một trong "Tứ đại phú hào" Việt Nam đầu XX. Ông còn sáng lập tờ Khai hóa nhật báo (1921) để phổ biến tri thức.
Địa bàn và nguồn tư liệu
Đồng bằng sông Hồng: Hà Nội, Hà Đông cũ (quê Bạch Thái Bưởi), Hải Dương, Hải Phòng, Bắc Ninh, Hà Nam. Bắc Trung Bộ: Nghệ An (quê Trạng nguyên Bạch Liêu), Thanh Hóa. Tây Bắc: Một bộ phận người Thái, Mường dùng họ Bạch ở Hòa Bình, Sơn La.
Nhân vật cùng họ trong sử liệu
Bạch Thái Bưởi (1874–1932) — doanh nhân, "vua tàu thủy", người tiên phong tinh thần doanh nghiệp dân tộc. Kinh doanh đường sông Bắc Bộ, sáng lập Khai hóa nhật báo. Bạch Liêu (thế kỷ XIII) — Trạng nguyên đời Trần Nhân Tông (khoa thi 1266), quê Nghệ An. Là một trong những Trạng nguyên nổi tiếng xứ Nghệ. Bạch Đình Sa — đại thần đời Lê.
Nguồn tham khảo
Người cùng họ không mặc nhiên cùng chi hoặc chung thủy tổ. Số liệu và nhận định là đầu mối tham khảo; quan hệ huyết thống cần được kiểm bằng gia phả, hộ tịch, văn bia hoặc tư liệu gốc.
/dong-ho/ho-bach-viet-nam