Họ Phó
傅Còn được ghi là: Pho
Tổng quan
Họ Phó (傅) là dòng họ ít gặp ở Việt Nam (0.02% dân số). Gốc Hán di cư — họ 傅 ở Trung Quốc nổi tiếng với Phó Duyệt (傅说) — đại thần thời nhà Thương (thế kỷ XIII TCN), biểu tượng "đợi thời được dùng". Phó Duyệt vốn là phu xây tường đất ở Phó Nham (傅岩, nay thuộc Sơn Tây), được vua Cao Tông Vũ Đinh phát hiện qua giấc mộng và mời làm tể tướng, giúp nhà Thương trung hưng. Câu chuyện trở thành điển tích nho gia về hiền tài ẩn dật.
Nguồn gốc và lịch sử
Gốc Hán: Họ 傅 gốc thời nhà Thương, hậu duệ Phó Duyệt. Đường hiệu "Thanh Hà" (清河堂) — gắn với quận Thanh Hà (nay thuộc Hà Bắc Trung Quốc), nơi chi họ Phó phát triển mạnh nhất. Thời Đường-Tống: Phó Huyền (傅玄, 217–278) — nhà văn, nhà triết học thời Tây Tấn, tác giả *Phó Tử* (傅子). Việt Nam: Có từ thời Bắc thuộc, ít gặp. Tập trung chủ yếu vùng đồng bằng sông Hồng.
Địa bàn và nguồn tư liệu
Bắc Bộ: Hà Nội, Hải Dương — số nhỏ.
Nhân vật cùng họ trong sử liệu
Phó Huyền (傅玄, 217–278) — nhà văn, triết gia thời Tây Tấn, tác giả bộ *Phó Tử* luận về trị quốc. Phó Nghị (傅毅, thế kỷ I) — văn nhân thời Đông Hán, nổi tiếng cùng Ban Cố. Họ Phó ít có danh nhân lớn ở Việt Nam.
Nguồn tham khảo
Người cùng họ không mặc nhiên cùng chi hoặc chung thủy tổ. Số liệu và nhận định là đầu mối tham khảo; quan hệ huyết thống cần được kiểm bằng gia phả, hộ tịch, văn bia hoặc tư liệu gốc.
/dong-ho/ho-pho-viet-nam