Họ Bố
Còn được ghi là: Bo
Tổng quan
Bố là một trong các họ truyền thống của người Chăm ở Ninh Thuận và Bình Thuận. Trong tiếng Chăm cổ, "Po" (Pô) có nghĩa "vua/lãnh đạo/thiêng" — vd: Po Klong Garai (vua Chăm thế kỷ XII–XIII), Po Inu Nagar (Mẹ Xứ Sở). Họ "Bố" được Việt hóa từ chữ "Po" này. Không có chữ Hán cố định vì gốc bản địa Chăm. Người Chăm chia làm hai nhóm tôn giáo chính: 1. Chăm Bà La Môn (Chăm Ahier): Theo Hindu giáo bản địa hóa, thờ Po Klong Garai, Po Rome. 2. Chăm Bani: Theo Hồi giáo bản địa hóa, thờ Allah nhưng giữ nhiều phong tục Chăm cổ.
Nguồn gốc và lịch sử
Gốc Chăm: Người Chăm là cư dân của vương quốc Champa cổ (192–1832), trải dài từ Quảng Bình đến Bình Thuận. Sau khi Champa bị nhà Nguyễn sáp nhập (1832), người Chăm phân tán nhưng vẫn giữ văn hóa và họ truyền thống. Họ Bố: Phát triển sau khi Champa suy vong, hậu duệ tầng lớp quý tộc và thầy cúng (Pô) lấy chức danh làm họ.
Địa bàn và nguồn tư liệu
Ninh Thuận: Phan Rang–Tháp Chàm, Ninh Phước, Thuận Bắc — vùng tập trung Chăm Bà La Môn. Bình Thuận: Phan Thiết, Bắc Bình, Tuy Phong — vùng có cả Chăm Bani. An Giang: Cộng đồng Chăm Hồi giáo ở Châu Đốc (gốc khác — di cư từ Campuchia).
Nhân vật cùng họ trong sử liệu
Trong cộng đồng Chăm có nhiều thầy cúng (Pô), nghệ nhân nhạc cụ Saranai, kèn đầu trâu — không có nhiều danh nhân lớn cấp quốc gia.
Nguồn tham khảo
Người cùng họ không mặc nhiên cùng chi hoặc chung thủy tổ. Số liệu và nhận định là đầu mối tham khảo; quan hệ huyết thống cần được kiểm bằng gia phả, hộ tịch, văn bia hoặc tư liệu gốc.
/dong-ho/ho-cham-bo-viet-nam